Jaki kabel do sieci LAN – Cat 5e, Cat 6 czy Cat 6A?

Przy planowaniu sieci LAN w mieszkaniu, domu albo małej firmie szybko pojawia się pytanie: jaki kabel Ethernet wybrać – Cat 5e, Cat 6 czy Cat 6A?

Na pierwszy rzut oka odpowiedź wydaje się prosta: skoro Cat 6A ma wyższą kategorię niż Cat 6, a Cat 6 wyższą niż Cat 5e, najlepiej zastosować najwyższą kategorię. W praktyce nie zawsze ma to sens.

Dobrze wykonana sieć LAN powinna być dobrana do rzeczywistych potrzeb, długości tras, urządzeń, sposobu prowadzenia przewodów oraz planowanej rozbudowy. Sam napis „Cat 6A” na kablu nie gwarantuje szybkiej i stabilnej sieci, jeśli przewody zostaną źle zakończone, użyte zostaną niewłaściwe gniazda albo cała instalacja zostanie wykonana przypadkowo.

Dlatego przed zakupem przewodów warto wiedzieć, czym rzeczywiście różnią się Cat 5e, Cat 6 i Cat 6A oraz kiedy dopłata do wyższej kategorii ma uzasadnienie.

Co oznacza Cat 5e, Cat 6 i Cat 6A?

„Cat” jest skrótem od angielskiego słowa category, czyli kategorii okablowania.

Kategoria określa parametry, jakie powinien spełniać przewód i cały tor transmisyjny.

W praktyce użytkownika interesuje przede wszystkim:

• z jaką prędkością może działać sieć,
• na jakiej długości,
• jaka jest odporność instalacji na zakłócenia,
• czy kabel będzie odpowiedni również za kilka lub kilkanaście lat.

Najpopularniejsze obecnie rozwiązania spotykane w mieszkaniach, domach i niewielkich firmach to:

Cat 5e

Cat 6

Cat 6A

Każde z nich może mieć sens, ale w nowych instalacjach warto patrzeć nie tylko na obecne wymagania.

Przewód ukryty w ścianie zwykle pozostaje tam znacznie dłużej niż router, switch czy komputer.

Sprzęt sieciowy można wymienić stosunkowo łatwo. Wymiana przewodu prowadzącego przez całe mieszkanie może oznaczać ponowne prowadzenie instalacji, listwy albo nawet prace remontowe.

Cat 5e – czy nadal wystarcza?

Kategoria Cat 5e przez wiele lat była podstawą sieci Ethernet w domach i firmach.

Prawidłowo wykonane okablowanie Cat 5e umożliwia standardową transmisję Gigabit Ethernet, czyli 1 Gb/s, na pełnej typowej długości kanału Ethernet.

Dla wielu użytkowników 1 Gb/s nadal jest wystarczające.

Jeżeli Internet ma prędkość 300, 600 czy 900 Mb/s, a sieć służy przede wszystkim do:

• przeglądania Internetu,
• oglądania filmów,
• pracy biurowej,
• korzystania z poczty,
• połączeń z drukarką,
• zwykłej pracy z NAS-em,

dobrze wykonana instalacja Cat 5e może działać całkowicie poprawnie.

Problem polega na czymś innym.

Jeżeli wykonujesz nową instalację, która ma zostać w ścianach przez kilkanaście lat, różnica kosztowa między przewodem Cat 5e a Cat 6 często nie jest najważniejszą częścią kosztu całej pracy.

Znacznie więcej może kosztować późniejsza wymiana przewodów.

Dlatego Cat 5e może być rozsądnym rozwiązaniem w istniejącej instalacji, ale przy wykonywaniu nowej sieci warto rozważyć kategorię Cat 6.

Cat 6 – rozsądny wybór do nowej instalacji

Cat 6 jest obecnie bardzo rozsądnym wyborem dla wielu nowych instalacji w mieszkaniach, domach oraz małych biurach.

Zapewnia obsługę 1 Gb/s na standardowych długościach Ethernet, a przy odpowiednich warunkach może również umożliwiać transmisję 10 Gigabit Ethernet na krótszych odcinkach.

Cat 6 daje więc większy zapas niż Cat 5e, bez konieczności budowania całej instalacji w cięższej i zwykle droższej kategorii Cat 6A.

W typowym mieszkaniu odległości pomiędzy centralnym punktem sieci a:

• telewizorem,
• gabinetem,
• pokojem,
• Access Pointem,
• konsolą,

często nie są bardzo duże.

Dlatego Cat 6 jest rozwiązaniem, które dobrze sprawdza się jako kompromis pomiędzy ceną, wygodą montażu i możliwościami sieci.

W przypadku nowego mieszkania albo domu Cat 6 jest kategorią, od której najczęściej warto rozpocząć rozważania.

Nie oznacza to jednak, że zawsze będzie najlepszym wyborem.

Cat 6A – kiedy warto?

Cat 6A została zaprojektowana z myślą o obsłudze 10 Gigabit Ethernet do 100 metrów kanału.

To znacznie większa przepustowość niż potrzeby większości dzisiejszych mieszkań.

Może jednak mieć sens w sytuacji, gdy budujesz instalację na wiele lat i przewidujesz urządzenia wymagające bardzo szybkiej komunikacji lokalnej.

Przykładem może być:

• szybki NAS,
• serwer,
• duże transfery plików,
• komputer wykorzystywany do pracy z dużymi materiałami,
• rozbudowane środowisko domowe,
• bardziej wymagające zastosowanie w firmie.

Cat 6A może mieć również sens w większym domu, gdzie przewody są dłuższe i chcemy przygotować instalację pod przyszłe 10 Gb/s.

Trzeba jednak pamiętać, że Cat 6A nie jest po prostu „lepszym Cat 6”.

Przewody tej kategorii są zwykle grubsze, mniej elastyczne i mogą wymagać więcej miejsca w peszlach, korytach, puszkach i szafie RACK.

Trzeba również zastosować odpowiednie:

• gniazda,
• keystony,
• patch panel,
• patchcordy,

jeżeli cały tor ma rzeczywiście spełniać parametry określonej kategorii.

Dlatego wkładanie przewodu Cat 6A wszędzie „na wszelki wypadek” nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem.

Cat 5e vs Cat 6 vs Cat 6A – najważniejsze różnice

W dużym uproszczeniu można przyjąć:

Cat 5e

• bardzo popularna w starszych instalacjach,
• Gigabit Ethernet 1 Gb/s,
• wystarczająca do wielu codziennych zastosowań,
• przy nowej instalacji warto zastanowić się nad Cat 6.

Cat 6

• bardzo dobry kompromis do nowych instalacji,
• 1 Gb/s na pełnej standardowej długości,
• możliwość 10 Gb/s na krótszych odcinkach przy odpowiednich warunkach,
• dobry wybór do mieszkania, domu i niewielkiej firmy.

Cat 6A

• przygotowana pod 10 Gb/s do 100 m,
• większy zapas na przyszłość,
• grubsze i często trudniejsze w prowadzeniu przewody,
• sensowna tam, gdzie 10 Gb/s rzeczywiście może być potrzebne.

Najważniejsze jest jednak to, że parametry sieci nie wynikają wyłącznie z kategorii samego kabla.

Kabel Cat 6 i gniazdo Cat 5e – co wtedy?

To bardzo ważna kwestia.

Sieć Ethernet należy traktować jako cały tor transmisyjny.

Jeżeli w ścianie znajduje się przewód Cat 6, ale zakończysz go elementami o niższych parametrach, nie powinieneś zakładać, że cała instalacja automatycznie spełnia wymagania Cat 6.

W instalacji znaczenie mają:

• przewód,
• gniazdo RJ45 lub keystone,
• patch panel,
• patchcord,
• sposób zarobienia przewodów,
• długość połączenia,
• sposób prowadzenia kabla.

Dlatego podejście:

„Kupiłem kabel Cat 6A, więc mam sieć Cat 6A”

jest zbyt dużym uproszczeniem.

Całość musi być wykonana odpowiednio.

100 metrów kabla Ethernet – skąd bierze się ta wartość?

W przypadku typowej instalacji Ethernet często mówi się o maksymalnej długości 100 metrów.

Nie oznacza to jednak, że powinno się po prostu położyć 100 metrów przewodu instalacyjnego pomiędzy switchem a komputerem.

W klasycznym modelu okablowania część długości przypada na stałą instalację, a pozostała część na przewody połączeniowe.

Dla typowego domu albo niewielkiego biura zwykle nie jest to problem, ponieważ odległości pomiędzy centralnym punktem sieci a pomieszczeniami są znacznie krótsze.

Znaczenie ma jednak przy większych obiektach oraz przy nietypowym prowadzeniu kabli.

UTP, FTP, F/UTP – czy ekranowany kabel jest zawsze lepszy?

Przy zakupie kabla szybko pojawiają się również oznaczenia dotyczące ekranowania.

Można spotkać między innymi przewody:

• U/UTP,
• F/UTP,
• U/FTP,
• S/FTP.

Nie warto jednak stosować kabla ekranowanego wyłącznie dlatego, że wygląda na rozwiązanie „bardziej profesjonalne”.

Ekranowanie powinno być częścią prawidłowo wykonanej instalacji.

Trzeba uwzględnić odpowiednie elementy całego toru oraz sposób wykonania instalacji.

W wielu domowych zastosowaniach prawidłowo poprowadzony przewód U/UTP może być wystarczający.

W środowiskach, w których występują większe zakłócenia elektromagnetyczne lub przewody prowadzone są w bardziej wymagających warunkach, można rozważyć inne rozwiązania.

Najważniejsze jest jednak dobranie kabla do konkretnej instalacji, a nie wybieranie przewodu wyłącznie na podstawie największej liczby oznaczeń na opakowaniu.

Kabel miedziany czy CCA?

Tutaj odpowiedź jest znacznie prostsza.

Do stałej instalacji sieciowej warto wybierać przewody wykonane z miedzi, a nie tanie przewody CCA, czyli aluminium pokryte warstwą miedzi.

CCA może wyglądać podobnie do zwykłego kabla Ethernet i bywa atrakcyjne cenowo, ale ma inne właściwości elektryczne.

Przy instalacji, która ma działać przez wiele lat, szczególnie gdy planowane jest również zasilanie urządzeń przez PoE, oszczędność na samym przewodzie może być pozorna.

Jeżeli przewód ma zostać zabudowany w ścianie, warto zastosować produkt przeznaczony do stałego okablowania sieciowego i pochodzący z pewnego źródła.

Linka czy drut?

Przewody Ethernet występują również w różnych konstrukcjach żył.

Do stałego prowadzenia instalacji pomiędzy patch panelem lub keystonem a gniazdem zwykle wykorzystuje się przewód instalacyjny z żyłami typu drut.

Elastyczne przewody typu linka częściej stosowane są jako patchcordy, czyli krótsze przewody łączące:

• komputer z gniazdem,
• patch panel ze switchem,
• urządzenie z portem sieciowym.

Warto rozróżnić te dwa zastosowania.

Kabel, który świetnie nadaje się na dwumetrowy patchcord przy biurku, niekoniecznie jest najlepszym rozwiązaniem do wykonania całej instalacji w ścianach.

Czy Cat 6 wystarczy do Access Pointa Wi-Fi?

W większości typowych zastosowań domowych i małych firm – tak.

Access Point powinien mieć doprowadzony przewód Ethernet do centralnego punktu sieci.

Dzięki temu nie musi komunikować się z głównym routerem bezprzewodowo.

Jeżeli urządzenie obsługuje PoE, jednym przewodem można w odpowiedniej konfiguracji przesyłać zarówno dane, jak i zasilanie.

To bardzo wygodne rozwiązanie przy montażu Access Pointów na suficie lub wysoko na ścianie.

Dlatego podczas remontu domu czy biura warto przewidzieć przewody nie tylko do komputerów i telewizorów, ale również do miejsc planowanego montażu Wi-Fi.

Czy kabel Cat 6 poprawi Internet 300 Mb/s?

Nie w taki sposób, jak czasami przedstawia się to w reklamach.

Jeżeli obecna instalacja Cat 5e działa poprawnie z prędkością 1 Gb/s, wymiana samego przewodu na Cat 6 nie spowoduje, że łącze internetowe 300 Mb/s zacznie działać szybciej.

Prędkość Internetu jest ograniczona przede wszystkim przez usługę operatora i urządzenia znajdujące się w sieci.

Wyższa kategoria kabla daje natomiast większe możliwości samej sieci lokalnej i może być inwestycją w przyszłość.

To szczególnie ważne przy komunikacji:

komputer ↔ NAS

komputer ↔ serwer

switch ↔ switch

gdzie ruch odbywa się lokalnie i nie jest ograniczony prędkością Internetu.

Kabel do telewizora – Cat 5e czy Cat 6?

Telewizor zwykle nie potrzebuje ogromnej przepustowości.

Nawet transmisja materiałów w wysokiej jakości nie oznacza automatycznie konieczności instalowania Cat 6A.

Jeżeli jednak wykonujesz nową instalację w całym mieszkaniu, nie ma większego sensu stosować Cat 6 przy komputerach, a osobnego Cat 5e tylko przy telewizorze.

Znacznie praktyczniej jest wykonać spójną instalację w jednej kategorii.

Jeżeli wybór padł na Cat 6, przewód tej kategorii można doprowadzić zarówno do:

• telewizora,
• gabinetu,
• konsoli,
• Access Pointa,
• innych pomieszczeń.

Jaki kabel do NAS?

Tutaj odpowiedź zależy już od urządzeń.

Jeżeli NAS oraz komputery mają interfejsy 1 Gb/s, poprawnie wykonana sieć Cat 5e może wystarczyć.

Jeżeli natomiast planujesz:

• 2,5 Gb/s,
• 5 Gb/s,
• 10 Gb/s,
• częste przesyłanie dużych plików,

warto przygotować odpowiednią infrastrukturę wcześniej.

Przy projektowaniu nowej instalacji pod szybszy NAS Cat 6 lub Cat 6A może mieć znacznie więcej sensu niż przy urządzeniu służącym wyłącznie do sporadycznego przechowywania dokumentów.

Cat 6 czy Cat 6A do nowego domu?

Nie istnieje jedna poprawna odpowiedź dla każdego domu.

Jeżeli budujesz standardową sieć:

• Internet,
• komputery,
• telewizory,
• konsole,
• kilka Access Pointów,
• NAS,

Cat 6 może zapewnić bardzo dobry kompromis pomiędzy możliwościami, kosztem i łatwością wykonania instalacji.

Cat 6A warto mocniej rozważyć wtedy, gdy:

• budujesz instalację na wiele lat,
• planujesz 10 Gb/s,
• masz szybki serwer lub NAS,
• wykonujesz dłuższe trasy,
• koszt przewodu nie jest kluczowym ograniczeniem,
• masz wystarczająco dużo miejsca na prowadzenie grubszych przewodów.

Nie warto jednak wybierać kategorii bez uwzględnienia całej reszty instalacji.

Cat 6 czy Cat 6A do małej firmy?

W małym biurze sytuacja jest podobna.

Dla zwykłych stanowisk biurowych 1 Gb/s często nadal zapewnia duży zapas.

Jeżeli jednak firma pracuje na dużych plikach, lokalnym serwerze lub NAS, szybsza sieć wewnętrzna może mieć realne znaczenie.

Przed wyborem warto odpowiedzieć sobie na kilka pytań:

• ile będzie stanowisk,
• czy firma korzysta z lokalnego serwera,
• czy jest NAS,
• jakie będą Access Pointy,
• jak długie są przewody,
• jak długo instalacja ma być używana,
• czy planowana jest późniejsza rozbudowa.

Dopiero wtedy warto zdecydować o kategorii.

Nie zapomnij o PoE

Przewód Ethernet może służyć nie tylko do transmisji danych.

Technologia PoE pozwala zasilać wybrane urządzenia sieciowe przez ten sam przewód.

Może to dotyczyć między innymi Access Pointów.

Przy planowaniu instalacji warto więc uwzględnić, że kabel może w przyszłości przenosić nie tylko dane, ale również zasilanie.

To kolejny argument za stosowaniem pełnowartościowego przewodu miedzianego i poprawnym wykonaniem całej instalacji.

Najczęstsze błędy przy wyborze kabla LAN

Kupowanie najwyższej kategorii bez planu

Cat 6A nie rozwiąże automatycznie wszystkich problemów.

Jeżeli gniazda, zakończenia i urządzenia nie są dobrane odpowiednio, droższy kabel nie da oczekiwanej przewagi.

Oszczędzanie na przewodzie ukrytym w ścianie

Switch czy router można wymienić za kilka lat.

Przewód w ścianie wymienia się znacznie trudniej.

Wybór CCA tylko dlatego, że jest tańszy

W stałej instalacji warto stosować właściwy kabel miedziany.

Złe zarobienie przewodu

Nawet dobry przewód może działać źle, jeśli pary zostaną nieprawidłowo zakończone.

Brak planu przyszłej rozbudowy

Dzisiaj wystarcza 1 Gb/s i cztery urządzenia.

Za kilka lat w domu może pojawić się NAS, szybszy komputer, nowe Access Pointy albo dodatkowe stanowisko pracy.

Jaki kabel LAN wybrać w praktyce?

Jeżeli mamy to maksymalnie uprościć:

Masz istniejącą, dobrze działającą instalację Cat 5e?

Nie wymieniaj jej tylko dlatego, że istnieje Cat 6. Jeżeli obecna sieć zapewnia potrzebną prędkość i działa stabilnie, może nadal służyć przez lata.

Robisz nową instalację w mieszkaniu lub domu?

Cat 6 jest bardzo rozsądnym punktem wyjścia.

Budujesz instalację pod 10 Gb/s albo bardzo długą perspektywę?

Warto rozważyć Cat 6A, ale razem z odpowiednimi gniazdami, patch panelem i pozostałymi elementami toru.

Urządzasz małe biuro?

Najpierw określ liczbę urządzeń i rzeczywiste wymagania. W wielu przypadkach Cat 6 będzie wystarczające, ale środowiska korzystające intensywnie z lokalnych serwerów lub NAS mogą uzasadniać Cat 6A.

Kabel jest tylko jednym elementem sieci

Najważniejszy wniosek jest prosty:

nie buduje się dobrej sieci poprzez zakup najdroższego przewodu.

Sieć LAN to całość:

router → switch → patch panel → przewody → gniazda RJ45 → patchcordy → urządzenia.

Znaczenie ma również:

• miejsce prowadzenia przewodów,
• ich długość,
• sposób zakończenia,
• centralny punkt sieci,
• rozmieszczenie Access Pointów,
• liczba portów,
• przyszła rozbudowa.

Dlatego wybór kategorii przewodu powinien być jednym z etapów projektowania sieci, a nie pierwszą i jedyną decyzją.

Instalacja sieci LAN w Warszawie

Jeżeli planujesz sieć w mieszkaniu, domu albo małym biurze w Warszawie i nie wiesz, jak dobrać okablowanie, rozmieścić gniazda RJ45 albo przygotować centralny punkt sieci, ROVENS wykonuje instalacje sieci LAN w Warszawie.

Zakres może obejmować między innymi:

• planowanie tras przewodów,
• układanie przewodów LAN,
• wiercenie i wykonywanie przejść,
• prowadzenie przewodów w listwach i korytach,
• zarabianie okablowania,
• montaż gniazd RJ45,
• montaż niewielkich szaf RACK,
• uporządkowanie centralnego punktu sieci,
• konfigurację routera,
• konfigurację switcha,
• konfigurację Wi-Fi.

Usługę realizujemy na terenie Warszawy dla mieszkań, domów oraz małych firm i biur.

Celem nie jest samo położenie przewodu. Sieć można przygotować od fizycznego okablowania i gniazd RJ45 aż po działający router, switch i Wi-Fi.

Podsumowanie – Cat 5e, Cat 6 czy Cat 6A?

Cat 5e nadal może być wystarczającym rozwiązaniem w wielu istniejących sieciach i bez problemu obsługiwać Gigabit Ethernet.

Cat 6 daje większy zapas i jest bardzo rozsądnym wyborem przy wykonywaniu nowego okablowania w mieszkaniu, domu lub niewielkiej firmie.

Cat 6A warto rozważyć przede wszystkim wtedy, gdy instalacja ma obsługiwać 10 Gb/s na większych odległościach albo chcemy przygotować infrastrukturę pod bardziej wymagającą przyszłą sieć.

Najważniejsze jest jednak prawidłowe wykonanie całego toru.

Dobry Cat 6 wykonany prawidłowo jest lepszym rozwiązaniem niż Cat 6A położony i zakończony przypadkowo.

Najczęstsze pytania

Te artykuły mogą okazać się pomocne

Wi-Fi czy kabel LAN – co wybrać w mieszkaniu, domu lub firmie?

Szafa RACK w domu – czy warto i co powinno się w niej znaleźć?

Jak zaplanować sieć komputerową w małej firmie lub biurze?

Jak zaplanować sieć LAN w mieszkaniu lub domu? Gniazda RJ45, RACK, Wi-Fi i okablowanie